Kanser’de İSHAL


Kanserde ishal

Kanser hastalarında pek çok neden ishale sebep olabilir. Özet olarak bu nedenler şöyledir;

Biz bu yazımızda kemoterapi ilişkili ishal üzerinde duracağız;

Kanser hücreleri hızlı ve kontrolsüz bölünen hücrelerdir. Kemoterapi, hızla bölünen hücrelere zarar verir. Ancak kanser hücreleri dışında bağırsak sisteminin iç yüzeyini döşeyen hücreler de hızla bölünen hücrelerdir ve kemoterapi sonrası bu hücrelerde meydana gelen hasar sonrası  ishal oluşabilir. Bunun dışında bazı kemoterapi ilaçlarının yan etkileri sonucunda ishal oluşabilir. Kemoterapi kaynaklı ishal, kanser tedavisinin sık görülen yan etkilerinden biridir. İshal, rahatsız edici olmasının yanında, iyi tedavi edilmediğinde yaşamı tehdit eden bir yan etkidir. Sıvı kaybı, elektrolit eksiklikleri,  besinlerin emilimindeki azalmaya bağlı yetersiz beslenme, artmış bağırsak hareketlerine bağlı ağrı, inflamasyon ve kanama ile sonuçlanabilir.

Risk Faktörleri;

1)Hastaya ait faktörler:

2)Tedavi ile ilgili faktörler

Tablo 1 İshal için ABD. Ulusal Kanser Enstitüsünün  Ortak Terminoloji Kriterleri

Derece 1  Normale göre dışkılamada günde 4 ten az artış
Derece 2  Normale göre dışkılamada günde 4-6 arası artış
Derece 3  Normale göre dışkılamada günde 7 den fazla  artış, inkontinans, hastaneye yatış gerekliliği
Derece 4  Ciddi sıvı kaybına bağlı düşük kan basıncını da içeren yaşamı tehdit eden sonuçlar, acil müdahale gerekiyor
Derece 5  Ölüm

Hastalar aşağıdaki semptomlar açısından sorgulanmalıdır;

Bu semptomlara göre ishal komplike olmayan ve komplike olarak ikiye ayrılır ve tedavi buna göre yapılır.

24 saatlik dışkılama sayısını, dışkının rengini, kıvamını doktorunuza bildirmek için gözlemlememiz gerekir.

İshal yönetimi:

1 ) İshal yapan diğer nedenlerin ekarte edilmesi

İlk olarak kanser hastasında ishal yapabilecek diğer nedenler dışlanmalıdır.  Gayta yumuşatıcı, laksatif ve antiasid kullanımı gibi ilaçların dışlanması, enfeksiyon, tam olmayan bağırsak tıkanıklığı, gaytanın sertleşmesi, bağırsaklarla ilgili geçirilen operasyon nedeniyle oluşan kısa bağırsak sendromu, akut radyasyon reaksiyonları ekarte edilmelidir.  Yüksek lifli ve laktozlu beslenmek diyareye neden olabilir, bu açıdan hasta sorgulanmalıdır.

2) Diyet:

3) Sıvı tedavisi:

İshal tedavisinde sıvı kaybının yerine konulması çok önemlidir. Her gün aldığımız sıvı miktarına ek olarak kaybettiğimiz sıvıyı yerine koymamız gerekir. Günde 3-4 litre veya daha fazla sıvı alınması gerekebilir. Sıvı ihtiyacı için sudan başka elma suyu, açık çay, ayran tüketilebilinir.  Tek başına su tüketimi kandaki tuz ve kalsiyumun daha çok düşmesine neden olabilir, bu durum yaşamı tehdit edebilir.

4) İlaç tedavisi:

Opioidler bağırsak mukoza hücrelerine bağlanarak geçiş zamanını azaltarak diyareyi azaltır. Bir opioid olan loperamid , kemoterapi ilişkili ishallerde ilk reçete edilen ilaçtır. Loperamid bağırsak hareketlerini ve dışkıda kaybedilen sıvı miktarını azaltır. Hafif ve orta şiddetteki ishal için etkili iken ağır ishallerde yeterli değildir. Metilsellüloz, pektin gibi absorbentler  fekal materyale yoğunluk kazandıran maddelerdir. Kesin kanıt yoktur ama etkili olabileceği belirtilmektedir.  İshal için ilaç almadan önce mutlaka doktorunuza   görünmelisiniz.

5)Bakım:

Şu durumlarda doktor ya da hemşirenizi aramalısınız;



Kategorisi : Tartişma Konuları



Yazı Hakkında Fikriniz varmı ??