X

AŞI

Aşı nedir? Aşı gereklimidir? Aşı nelerden korur? Aşı turleri? Aşıların Takvimi Aşıların yan etkisi varmıdır? Aşılar ile önlenebilir hastalıklar nelerdir?

Biliyormusunuz siz bebeklerinize aşı yaptırmamayı dusundugunuz zaman dunya saglık örgutunun onlar icin olmazsa olmaz dedikleri aşılardan mahrum bırakıyorsunuz ve toplumun daha önceki milyonlarca can kaybı verdigi bugun artık basitlesmis hastalıklarla ilerleyen hayattları boyunca karsılasma ihtimallerini yukseltiyorsunuz…

Turkiyede Bebeklere Yapılan Aşılar :

bcg aşısı

Canlı bakteri aşısı olan BCG aşısı, doğumdan sonraki ikinci ayın sonunda deri altına yapılır. Türkiye’de 1951 yılından beri zorunlu olarak uygulanan BCG aşısı ilk zamanlarda 4 doz olarak uygulanıyordu. 1997 yılında 2 doza düşürülen bu aşı 2006 yılında Dünya Sağlık Örgütü kararıyla tek doza düşürülmüştür.

difteri‐boğmaca‐tetanoz aşısı

İnaktif bir aşı olan bu aşı 1937 yılında Türkiye’de doğumdan sonra yapılacak zorunlu aşılar kapsamına girmiştir. Doğumdan sonraki 2. ay ile başlayan aşı takvimi 4. ay, 6. ay ve 18. ayda tekrarlanır. 2010 yılı itibariyle bu aşılar ilköğretim birinci sınıfta da yapılmaktadır.

Hepatit B Aşısı

1998 yılında rutin uygulanan aşılar listesine eklenen Hepatit B Aşısı, %90-95 oranında etkindir. 2003 yılından itibaren doğumdan sonraki ilk ayda, 2. ayda ve 9. ayda yapılıyordu. 2007 yılında doğumdan sonraki ilk ay ve 1 ile 6. aylarda yapılmaya başlandı. 2006 yılında erken yakalama programı aşıları listesine eklenen Hepatit B aşısı, 11 yaşına kadar olan çocuklarda 0,5ml, 11 yaşından büyük çocuklarda ise 1ml dozajında yapılıyor.

hemofilus influenza tip b aşısı

Düzenli uygulanan ülkelerde İnvaziz Hibb hastalığında %99 oranında azalma olduğu kanıtlanmıştır. 2006 yılında Türkiye Ulusal Bağışıklama Programına DBT aşısı ile birlikte girmiştir. 2007 yılında ise Beşli Aşı programına dahil edilmiştir.

Güncel aşı takvimine göre bu aşı Türkiye’de doğumdan sonraki 2, 4, 6 ile 18. aylarda yapılmaktadır. 1 yaşından 5 yaşına kadar tek doz düzenli olarak yapılır. 5 yaşından sonra ise sadece riskli gruptaki çocuklara yapılır.

kızamık‐kabakulak‐kızamıkcık aşısı

Türkiye’de 1970’li yıllardan sonra aşı programına girmiştir ve 1987 yılına kadar 8. ve 15 aylardaki bebeklere iki doz şeklinde yapılmıştır. 1987’den 1998 yılına kadar doğumdan sonraki 9. ayda tek dozaj olarak uygulanırken 2006 yılından sonra 9. ay ve ilköğretim birinci sınıfta olmak üzere toplamda iki doz olarak yapılmaktadır.

Güncel aşı takviminde kızamık – kızamıkçık – kabakulak (KKK) üçlü aşısı olarak yer alan bu aşı grubu, 12. ayda ve ilköğretim birinci sınıfta yapılmaktadır.

suçiçeği aşısı

Canlı bir virüs aşısı olan Suçiçeği aşısı deri altına uygulanır ve aşı sonrasındaki etkinlik; bütün olgularda %80 – %90 olurken ciddi hastalıklarda %95 – %100 oranındadır. Olması gereken aşı dozu ikidir. İlk doz 12 ile 15. aylar arasında yaptırılırken ikinci doz 4 – 6 yaş arasında yaptırılır.

pnömokok aşısı

İlk olarak 2008 yılının kasım ayında yedi bileşenli konjuge pnömokok aşısı olarak aşı takvimine giriş yapmıştır. 2011 yılından itibaren ise 12 bileşenli olarak 60 aydan küçük tüm çocuklara uygulanmaktadır.

hepatit a aşısı

İnaktif bir aşı türü olan Hepatit A aşısı iki doz olarak 6 ay ara ile yapılır. 12 – 23 aylık tüm çocukların ve Hepatiti A enfeksiyonu taşıma riski bulunan bireylerin aşılanması gerekir. Hepatit A Aşısı; %94 – %100 oranında koruyuculuk sağlamaktadır.

Ası hakkında kısa bir yazı ve Turkiyede Bebeklere yapılan aşılardan sonra gelin Aşı Hakkında en cok merak edilen sorulara bakalım.

Aşı Hakkında Yanlış Bilinen Gerçekler!!

YANLIŞ: Bebeklere gereksiz yere çok erken aşı uygulanıyor. Anne sütü onları korur.

Doğrusu

  • Bebekler bazı hastalıklara karşı bağışık doğarlar, çünkü doğumdan önce annelerinden bebeklere koruyucu maddeler (antikor) geçer.
  • Emzirilen bebekler de anne sütü ile antikor alırlar. Anne sütü bebeğin bağışıklık sistemi gelişene kadar bazı hastalıklara karşı (örneğin solunum yolu enfeksiyonları, ishal) önemli bir koruma sağlar.
  • Bununla birlikte bu antikorlar uzun süre kalıcı değildir ve tüm hastalıklara karşı koruma sağlamaz.
  • Bebek ve çocukların pek çok yaşamı tehdit eden hastalıktan korunmaları için aşılanmaları gerekir.
  • Çocukluk dönemi aşılama şemasına uygun olarak aşılanma, yaşamı tehdit eden hastalıklar ile temas etmeden önce, yaşamın erken döneminden itibaren bebeklerin ve çocukların korunmasını sağlar.

YANLIŞ: Bir çocuğa, bir kerede birden fazla aşı verilmesi zararlı olabilir ve çocuğun bağışıklık sistemine aşırı yüklenilmiş olur.

Doğrusu

  • Bilimsel kanıtlar, aynı anda birkaç aşı verilmesinin çocuğun üzerinde olumsuz bir etkisi olmadığını göstermektedir.
  • Sadece nefes alıp verme ve yemek yeme yoluyla, çocuklar her gün çok sayıda yabancı maddeye maruz kalırlar. Bir çocuk soğuk algınlığı ya da boğaz ağrısı olduğunda aşılardan çok daha fazla mikroba (antijene) maruz kalır.
  • Kombine aşılar (beşli karma, kızamık-kızamıkçık-kabakulak, konjuge pnömokok aşıları) tek ürünün içerisinde aynı hastalığa neden olan enfeksiyon ajanının birden fazla alt tipine karşı koruma sağlamak ya da birden fazla hastalığı önlemek için oluşturulmuş ürünlerdir.
  • Kombine aşılar:
    – Sağlık kurumuna aşılanma için başvuru sayısı ihtiyacının azaltır.
    – Aynı anda çok sayıda enjeksiyon ihtiyacını azaltarak çocuğun rahatsızlığını azaltır.
    – Aşı şemasının tamamlanma olasılığını arttırır.

YANLIŞ: Aşıyla önlenebilir çocukluk hastalıkları yaşamın bir parçasıdır.

Doğrusu

  • Aşıyla önlenebilir hastalıklar; yaşamın bir parçası olmak zorunda değildir, önlenebilirler.
  • Aşıyla önlenebilir hastalıklar ciddi hastalıklardır, hem çocuklarda hem de yetişkinlerde zatürre, beyin iltihabı, körlük, kan iltihabı, kulak enfeksiyonları, konjenital kızamıkçık sendromu ve hatta ölüm gibi ciddi sonuçlara (komplikasyonlara) yol açabilirler.
  • Bu hastalıklar aşılarla önlenebilir. Bu hastalıklara karşı aşı yapılmaması çocukların gereksiz yere savunmasız kalmasına ve sağlıklarının riske atılmasına neden olur.
  • Aşılama; karantina/izolasyon uygulamaları yaygın tarama/tanı testleri gibi diğer salgın önleme faaliyetlerinden çok daha etkili ve ucuzdur.

YANLIŞ: Aşılar güvenli değildir.

Doğrusu

  • Aşılar son derece güvenilir biyolojik ürünlerdir. Üretim ve dağıtım aşamalarında çok sıkı kontrolden geçmektedirler.
  • Ülkemizde kullanılan aşılar, Dünya Sağlık Örgütü tarafından önerilen ve onaylanan GMP (İyi Üretim Prosedürleri) kurallarına uygun üretilmiş ve uluslararası referans laboratuarlarında test edilmiş aşılardır.
  • Bir aşının ülkemizde kullanılabilmesi için öncelikle üreticiler tarafından aşıların güvenli ve etkili olduğunun Bakanlığımıza kanıtlanması gereklidir.
  • Kullanılacak aşılar teslim alınıp sahada kullanıma sunulmadan önce, Ulusal Referans Laboratuvarlarımızda da test edilmekte ve uygun olduğu kanıtlanan aşıların kabulü yapılarak kullanıma sunulmaktadır.
  • Aşılar üretici firmadan alınıp aşılanacak kişiye uygulanana kadar tüm sağlık kuruluşlarında soğuk zincir sistemi içerisinde uygun ısı aralığında korunmakta ve sistem on-line olarak sürekli izlenmektedir.
  • Aşılar kullanıma sunulduktan sonra aşılama sonrası istenmeyen etkiler Bakanlığımız tarafından izlenmektedir.
  • Ülkemizde ve dünyada her yıl milyonlarca çocuk aşılanmaktadır.

YANLIŞ: Aşılar faydalı değildir.

Doğrusu

  • Dünya çapında halen her yıl bir milyondan fazla insan aşı ile önlenebilir hastalıklar yüzünden ölüyor. Bu hastalıkların birçoğu aşılama programımız sayesinde ülkemizde hiç görülmüyor ya da nadir görülüyor.
  • Aşılar, birçok bebek, çocuk ve erişkinleri öldüren veya zarar veren bulaşıcı hastalıkları önleyebilir. Yaygın aşılama ile Çicek hastalığı yok edilmiştir, çocuk felci hastalığında ise %99’luk bir azalma sağlanmıştır.
  • Çocuğunuz aşısız ise kızamık, çocuk felci, menenjit, tetanoz, sarılık gibi pek çok aşı ile önlenebilir hastalık ve bunların yol açabileceği sakatlık ve ölüm riski altındadır.

YANLIŞ: Aşılanan çocuklar aşılanmamış çocuklara kıyasla daha fazla alerjik, otoimmün ve solunum yolu hastalıkları ile karşılaşırlar.

Doğrusu

  • Aşılar, bağışıklık sistemimizi belli antijenlere tepki vermeyi öğretirler, bağışıklık sisteminin çalışma şeklini bozmazlar.
  • Aşılama ile yaşamın sonraki dönemlerinde alerjik, otoimmün ve solunum yolu hastalıkları gelişimi arasında bir bağlantı olduğuna dair bir kanıt yoktur.

YANLIŞ: Aşılar zararlıdır.

Doğrusu

  • Aşılar son derece güvenilir biyolojik ürünler olmakla birlikte herhangi bir ilaç gibi bazı yan etkilere neden olabilir. Bu yan etkilerin çoğunluğu hafif ateş, aşı uygulanan bölgede kızarıklık, şişlik, ağrı gibi hafif yan etkilerdir. Bu yan etkiler sadece birkaç gün sürer ve tedavi edilebilir. Ciddi yan etkiler son derece nadirdir.
  • Unutulmamalıdır ki hemen her durumda bebek/çocuğun aşı ile korunabilir hastalıklara yakalanma ve bu hastalıklara bağlı nedenlerle ölme ya da sakat kalma olasılığı, aşılama ile oluşabilecek istenmeyen etkilerin görülme olasılığı ile karşılaştırılamayacak kadar fazladır.

YANLIŞ: Aşıların içerisinde çocuğuma zararlı olabilecek maddeler var.

Doğrusu

  • Aşılar; bağışıklık sistemimizi uyararak bağışıklık gelişmesini sağlayan antijen olarak isimlendirilen maddeleri ve çok az miktarlarda da aşının yapımında, güvenli ve etkili olmasında rol alan maddeleri içerirler.
  • Tıpta en temel ilke “öncelikle zarar verme “ ilkesidir.
  • Aşı içeriğinde bulunan bütün maddeler öncelikle vücuda zarar vermeyecek ama aynı zamanda da bağışıklık sistemini antikor yanıtı için uyaracak ölçüde çok az miktarlarda ilave edilmektedir. Herhangi bir aşı geliştirilirken çok kapsamlı laboratuvar ve saha çalışmaları ile güvenli oldukları gösterildikten sonra ruhsat almaktadırlar.

YANLIŞ : Ülkemizde aşı ile önlenebilir hastalıklar neredeyse yok edildi, dolayısıyla aşılamayı desteklemeye veya arttırmaya gerek yok

Doğrusu

  • Aşı ile önlenebilir hastalıklar (difteri, boğmaca, tetanoz, çocuk felci, kızamık, kızamıkçık, kabakulak, verem, suçiçeği, Hepatit A, Hepatit B, Hemofilus. influenza ve pnömokoklara bağlı hastalıklar) ülkemizde azalmış olmakla birlikte dünyada halen görülmektedir.
  • Ülkemizde bağışıklama kapsayıcılığı % 100 değildir, bu nedenle yetersiz aşılanmış veya aşılanmamış gruplar bu hastalıklara karşı hala korunmamaktadır.
  • Aşılanan kişiler azalırsa, birkaç vaka çok hızlı bir şekilde yayılıp onlarca ya da yüzlerce kişiye ulaşabilir.

Web sitemizi kullanmaya devam ederek, cihazınıza çerezlerin yerleştirilmesini kabul etmektesiniz.