Amerikyum Kimyasal element

amerikyum

Amerikyum sembolü “Am” ve atom numarası 95 olan periyodik tablonun aktinitler serisinin bir üyesidir. Doğada serbest halde bulunmayan sentetik bir kimyasal elementtir. Amerikalı kimyagerler Glenn T. Seaborg, Ralph A. James, Leon O. Morgan ve Albert Ghiorso tarafından nükleer reaktörün içindeki atom numarası 94 olan plütonyum-239’dan üretilmiştir.

Amerikyum Kimyasal element özellikleri nelerdir?

Amerikyum Element Özellikleri

GrupAktinitlerErime Noktası1176°C, 2149°F, 1449 K 
PeriyotKaynama Noktası2011°C, 3652°F, 2284 K 
BlokHacim (g cm−3)12 
Atom Numarası95 Göreceli Atom Kütlesi[243]  
20°C’de ki durumuKatıAna İzotoplar241Am, 243Am 
Elektron konfigrasyonu[Rn] 5f77s2 CAS Numaraası7440-35-9 

Amerikyumun oksijen ile Am02 dioksit formunda, diğer halojen elementleriyle tetraflüroid AmF4 formunda ve hidrojen ile AmH2+x hidrit formunda reaksiyona girdiği bilinmektedir. Amerikyum, aşağıdaki iyonik türlerle asidik sulu solüsyonda +3 ila +6 arasında iyi karakterize edilen dört oksidasyon durumuna sahiptir:

  • Am3+  pembe
  • Am4+  gül ( aşırı kararsız)
  • AmO2+  sarı
  • AmO22+  hafif taba

Ortak + 3 durumunda, diğer aktinoid ve lantanoid elementlere çok benzemektedir. İyon Am2+’nın eser miktarlarda hazırlandığına dair bazı kanıtlar bulunmaktadır. Bu kanıtların amerikyum’un +2 oksidasyon durumuna indirgenebilen lantanoid homologu evropiyum’a benzer olduğunu göstermektedir. Güçlü bazik sulu çözeltide heptavalent (yedi değerli) amerikyum için kanıtlar da vardır.

Amerikyum Elementi kullanım alanları

Element gümüşi ve parlak radyoaktif bir metaldir. Özellikle yaygın olarak duman alarmlarında kullanılmaktadır. Amerikyum-241 izotopu akışkan yoğunluk göstergeleri, kalınlık belirten göstergeler, uçak yakıt göstergeleri ve gama radyasyonu kullanan mesafe algılama cihazlarında endüstriyel anlamda kullanılmaktadır.

Gelecekte uzay aracı pillerinde kullanılabilecek potansiyele sahip olduğu düşünülmektedir. Şu anda plütonyum kullanılır ancak kullanılabilirliği zayıftır. Bu yüzden alternatifler üzerinde araştırmalar yapılmaktadır.

Amerikyum hakkında bilgiler?

  • Amerikyumun doğal nükleer reaksiyonlar sonucu yaklaşık 1 milyar yıl önce yerkabuğunda oluştuğu tahmin ediliyor. Ancak bu amerikyum izotoplarının tamamı farklı elementlerin izotoplarına dönüşmüş durumda…
  • Amerikyum izotopları, uranyum cevherlerinin yanı sıra nükleer silah denemelerinin yapıldığı ve nükleer felaketlerin yaşandığı bölgelerdeki nükleer atıkların içinde de az miktarda bulunur.
  • Amerikyum, doğal kaynaklardan önemli miktarda elde edilemez. Nükleer reaktörlerde çoklu nötron yakalama yöntemiyle sentezlenebilir. Radyoaktif dönüşüm uygulamalarında plütonyumdan Am-241 ve Am-243 izotopları elde edilebilir. Bu izotoplar, alfa ışınımı vererek diğer elementlerin radyonüklidlerine dönüşür.
  • Amerikyum, canlı yaşamı için gerekli bir element değildir. Radyoaktivitesi ve kararsızlığı sebebiyle oldukça tehlikelidir. Yalnızca nükleer tesislerde ve araştırma laboratuvarlarında sıkı güvenlik tedbirleri altında değerlendirilebilir.
  • Nükleer atıklar, nükleer felaketler veya benzeri bir şekilde amerikyuma maruz kalındığında vücuda alınan amerikyum, kemiklerde toplanır ve radyoaktif parçacıkları ve ışınları kemik kanserine yol açar. Vücuda alınan Amerikyum-241 izotopu, uzun yarılanma ömrü sebebiyle yıllarca vücutta kalabilir.
  • Amerikyum, oldukça tehlikeli olduğu halde evlerde kullanılan duman dedektörlerinin aktif bileşenidir. Ve bu dedektörler, birçok insanın hayatını kurtarmıştır.
  • Duman dedektörlerinde çevredekilere zarar vermeyecek miktarda bulunan Amerikyum-241’in hava moleküllerini iyonize eden alfa parçacıkları, dedektörde küçük bir bölmede serbestçe dolaşır. Bu iyonlar, bölmede bulunan iki elektrot arasında küçük bir elektrik akımı taşır. Odaya dolan duman iyonları emer ve bu bölmedeki elektrik akımı düşer. Elektrik akımındaki bu değişiklik alarmı aktifleştirir.
  • Amerika kıtasının adından esinlenilerek isimlendirilen aktinit elementlerden amerikyum, periyodik tabloda, Avrupa kıtasından esinlenilerek ismi türetilen lantanit elementlerden evropiyum elementinin hemen altında yer alır.
  • Nükleer enerji santrallerinde plütonyumun nötron bombardımanından kaynaklanan çürüme zincirinin bir parçası olarak amerikyum üretilir. Bu yöntemle her yıl gram miktarlarda amerikyum üretilmektedir.
  • Amerikyumun radyoaktif bozunması fosfora enerji verir ve ışımasına yol açar.
  • Amerikalı kimyager Glenn Seaborg ve ekibi, periyodik element tablosunun yapısını değiştiren 10 farklı elementi keşfetmiştir.
  • 8. Cumhurbaşkanı Turgut Özal’ın bir suikast sonucu zehirlenerek öldürüldüğü iddiası üzerine 2 Ekim 2012 tarihinde yapılan feth-i kabir işleminin ardından naaşı üzerinde yapılan incelemelerde aralarında Amerikyum-241’un da bulunduğu 4 farklı zehirli madde tespit edildiği ileri sürüldü. Bu iddialar üzerine “cumhurbaşkanına suikast” suçundan emekli bir tuğgeneral hakkında açılan davada, Ankara 4. Ağır Ceza Mahkemesi, Aralık 2012 tarihinde beraat kararı verdi. Yargıtay 16. Ceza Dairesi, Mart 2016 tarihinde beraat kararını onadı; ancak yerel mahkemenin beraata ilişkin gerekçeli kararındaki “Özal’ın zehirlenmek suretiyle öldürüldüğünün ispatlanamadığı” şeklindeki bölümü çıkardı.

Yazıyı Begendinizmi?

0 / 0

Bir cevap yazın 0

Your email address will not be published.